Ο ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ "ΠΑΡΡΗΣΙΑΣ"

ΕΡΧΕΤΑΙ ΤΟ 15, ΓΙΑ ΤΗΝ... ΑΝΑΤΡΟΠΗ!!!

Άνοιξη 2010... Στη φρίκη, την καταστροφή, την ανοησία, την ασχήμια και την αδιαφορία, απαντάμε και πάλι με Παρρησία!

Η Συντακτική Ομάδα του 2010, υπεύθυνη για την... ανατροπή (φωτό: Νίκος Αντωνίου - Ευβοϊκή Γνώμη).

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟ 15ο ΤΕΥΧΟΣ

Προδημοσίευση - Παρουσίαση από την εφημερίδα Ευβοϊκή Γνώμη

Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ "ΠΑΡΡΗΣΙΑΣ" ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

Πάνω σειρά (από αριστερά): Μαριάνα Πασσαλή, Ελεάννα Τσοκάνη, Γιάννης Ρουσόδημος, Μαριάννα Μανάρη, Κώστας Μπίρμπας, Αθανασία Μεκλή, Δημήτρης Μπαρσάκης, Χριστίνα Ρόγκα, Ρούλα Ματράκα, Μαρία Δημητρίου.
Κάτω σειρά: Μαρία Πριόνα, Στέλιος Πουρνής, Ειρήνη Μανάρη, Σοφία Αγουρίδα, Μαρίνα Αλεξίου, Νίκος Μπασούκος.

Συντακτική Επιτροπή
Μαρία Δημητρίου
Μαριάνα Πασσαλή
Ρούλα Ματράκα
Γιάννης Ρουσόδημος
Κώστας Μπίρμπας
Νίκος Μπασούκος
Χριστίνα Ρόγκα
Ελένη Μποσνάκη
Μαριάννα Μανάρη
Αθανασία Μεκλή
Μαρίνα Αλεξίου
Σοφία Αγουρίδα
Στέλιος Πουρνής
Μαρία Πριόνα
Ειρήνη Μανάρη

Συμμετέχουν
Ελεάνα Τσοκάνη
Ιάσων Σιταρένιος
Βάσω Βογιατζή
Παναγιώτα Χειμώνα
Κατερίνα Μαχαίρα
Δέσποινα Λεοντή
Μαρία Αναγνώστου
Αλέξης Βαλαής
Χριστίνα Γραμματικού
Ειρήνη Κατσαρή
Στέλλα Αγγελάτου
Ιωάννα Καρβούνη
Φωτεινή Γκίκα
Κώστας Αντωνίου
Ελευθερία Σίδερη
Μαριλένα Μπούικου
Βασιλική Μπελίτσου
Ευγενία Κοντούρη

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΤΕ!

Η ιστορική παρέμβαση της "Παρρησίας" στο ζήτημα της υδροδότησης των Ψαχνών και της Καστέλλας, η βράβευση από τα "Νέα", η μήνυση κατά του συντονιστή καθηγητή από την ηγουμένη της Μονής Μακρυμάλλης, η δικαστική δικαίωση και η επίλυση του προβλήματος.
ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟ ΝΕΡΟ ΠΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Τεύχος 3, Άνοιξη 2000)
Όλη η αλήθεια για το έγκλημα!
Το νερό του δικτύου ύδρευσης Ψαχνών και Καστέλλας είναι ακατάλληλο προς πόση και άκρως επικίνδυνο για την υγεία των δημοτών, λόγω του υπερβολικά μεγάλου ποσού νιτρικών ανιόντων (ΝΟ3) που περιέχει. Σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές, το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο νιτρικών ανιόντων είναι 45 ppm, ενώ για τα ελληνικά δεδομένα 50 ppm. Με βάση την πρόσφατη χημική ανάλυση του νερού που πίνουμε, αποδεικνύεται ότι περιέχει 67,5 ppm νιτρικών ανιόντων. Η ποσότητα αυτού του τοξικού είναι τρομακτικά μεγάλη, σε σημείο που να θεωρείται βέβαιο ότι το νερό είναι καρκινογόνο. Όταν έγινε γνωστό το πρόβλημα οι πανικοβλημένοι κάτοικοι της περιοχής άρχισαν να χρησιμοποιούν εμφιαλωμένο νερό ή να προμηθεύονται νερό από τα γύρω χωριά. Είναι, πάντως, αρκετοί κι αυτοί που συνέχισαν και συνεχίζουν να πίνουν το τοξικό νερό της βρύσης, από συνήθεια ή και από αδυναμία να αγοράζουν εμφιαλωμένο ή να τρέχουν στα χωριά με τα πλαστικά μπιτόνια...

Δεν γνωρίζει, όμως, ο κοσμάκης ότι εδώ και 7 χρόνια τα νιτρικά ανιόντα του νερού που έπινε ήταν ήδη πάνω από 60 ppm (σύμφωνα με πληροφορίες που μας έδωσε ο Δήμαρχος Μεσσαπίων, κ. Αντ. Μπαζώτης). Έτσι, έστω κι αργά, έγιναν από το Δήμο οι απαιτούμενες ενέργειες κι άρχισαν τα έργα για την προμήθεια νερού από άλλη γεώτρηση.

Ως καταλληλότερη θέση γεώτρησης, λόγω της καλής ποιότητας του υπόγειου νερού, επιλέχθηκε η «Καταβόθρα», που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα βόρεια των Ψαχνών. Βρέθηκε, όμως, αντιμέτωπος ο Δήμος Μεσσαπίων με τη Μονή Μακρυμάλλης. Η αντίδραση της Ηγουμένης - με την κάλυψη του Μητροπολιτικού Συμβουλίου - ήταν άμεση. Στη Μονή ανήκουν πολλές χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης, μεταξύ των οποίων και αυτά τα 1744 τετραγωνικά μέτρα (!) στη θέση «Καταβόθρα» όπου επρόκειτο να γίνει η γεώτρηση. Η Ιερά Μονή είδε το θέμα οικονομικά, υλιστικά δηλαδή! Γι' αυτό και πουλάει, νοικιάζει μάλλον, τα 1744 τετραγωνικά μέτρα έναντι 18.000.000 δραχμών και μάλιστα με τον όρο ότι τα χρήματα θα της προκαταβληθούν εφάπαξ για εδαφοχρησία 30 ετών και ότι με δαπάνη του Δήμου Μεσσαπίων θα κατασκευαστεί και νέο δίκτυο δικής της υδροδότησης. Το βασικό επιχείρημα της υλοφροσύνης της Μονής, των ανθρώπων δηλαδή που την εκπροσωπούν, είναι ότι επείγονται οι ανοικοδομήσεις κτιρίων της και απαιτούνται πολλά εκατομμύρια. Ήμαρτον, Κύριε!

Το θέμα έφτασε πλέον στα δικαστήρια, όπου δικαιώθηκε η Μονή, όπως θα δικαιωνόταν ο κάθε ιδιοτελής και άκαρδος ιδιώτης. Ο Δήμος, αδυνατώντας να ανταποκριθεί στις οικονομικές απαιτήσεις της Μονής, κατέφυγε στη λύση της απαλλοτρίωσης, μια λύση χρονοβόρα όμως. Εντωμεταξύ, με εσπευσμένες ενέργειες, κατασκευάστηκε το νέο δίκτυο υδροδότησης. Αλλά, αφού η Μονή δικαιώθηκε (!), λήφθηκαν ασφαλιστικά μέτρα υπέρ της. Χιλιάδες λοιπόν, άνθρωποι συνεχίζουν να πίνουν δηλητηριασμένο νερό στα Ψαχνά και την Καστέλλα. Η αγία Ηγουμένη της Ιεράς Μονής Θεοτόκου Μακρυμάλλης συνεχίζει να προσεύχεται στο Θεό...

Ακούστε: «Το Μοναστήρι μας... εδώ και 600 χρόνια σκέπεται και φυλάσσεται από το Χέρι της Φοβεράς προστασίας της Κυρίας Θεοτόκου και ευχόμεθα διακαώς να μην αντιληφθούν οι πολέμιοι της Μονής Της πόσο σκληρό είναι το 'προς κέντρα λακτίζειν'».
Ήμαρτον, Κύριε! Αυτές οι απειλές προς τους πιστούς δημοσιεύθηκαν σε ευβοϊκή εφημερίδα (Πανευβοϊκόν Βήμα, 27-1-2000) σε ολοσέλιδη επιστολή υπό τον τίτλο «Όλη η αλήθεια για το νερό της Μονής Μακρυμάλλης», που υπογράφεται, «μετά τιμής», από την Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Μακρυμάλλης Ψαχνών Ευβοίας!

Και κάτι ακόμα, κάτι που ίσως για κάποιους «αγίους» να μην σημαίνει και πάλι τίποτα. Είπαμε ότι, αν τα νιτρικά ανιόντα του νερού ξεπερνούν τα 45 ή 50 ppm, τότε το νερό είναι ακατάλληλο προς πόση. Παρ' όλα αυτά, τα παιδιά στα σχολεία των Ψαχνών και της Καστέλλας πίνουν νερό με 67,5 ppm. Αλλά και το ανώτατο όριο ασφάλειας σε περιεκτικότητα NO3 είναι κι αυτό σχετικό και απατηλό. Ο πολύς κόσμος δεν γνωρίζει ότι το όριο κυμαίνεται ανάλογα με την ηλικία. Η αλήθεια είναι ότι για τις νεαρές ηλικίες, για τα παιδιά του σχολείου, το πόσιμο νερό κρίνεται επικίνδυνο όταν τα NO3 που περιέχει ξεπερνούν τα μόλις 20 ppm. Έγκλημα!
(Δημ. Μπαρσάκης)


ΕΛΕΟΣ, ΗΓΟΥΜΕΝΗ! (Τεύχος 3, Άνοιξη 2000)
Οταν κάποιος επιλέγει τη ζωή του μοναχού, σημαίνει ότι τουλάχιστον έχει συνειδητοποιήσει την προσωρινότητα της επίγειας ζωής κι ότι η μόνη του αληθινή περιουσία είναι η ελπίδα του προς το Θεό. Φαίνεται, όμως, πως για πολλούς μοναχούς και μοναχές δεν ισχύουν αυτά. Αλλους στόχους θέτουν στη ζωή τους, πέφτοντας από τη μια αντίφαση στην άλλη. Μας λένε λόγια για αγάπη, αλλά οι πράξεις τους δεν μας επιτρέπουν να τους εμπιστευόμαστε! Μας πονάει η υποκρισία τους, που μας σβήνει την πίστη και γκρεμίζει από μέσα μας κάθε ιερό.
Πόσο ουτοπικό ακούγεται αυτό που είχε πει ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος κατά την ενθρόνισή του: «Υπάρχει ένας χώρος που δε θα σας προδώσει ποτέ. Είναι ο χώρος της Εκκλησίας. Ελάτε να βρείτε την αληθινή δικαιοσύνη και την αλήθεια...!».

Ποια δικαιοσύνη; Αφού ένα μοναστήρι στερεί από τον κόσμο το βασικότερο αγαθό, το κοινό αγαθό, το νερό! Γεμίζουμε καρκίνο, αλλά καρφί δεν της καίγεται της Ηγουμένης Μαριάμ. Αυτή λεφτά θέλει!

Ποια αγάπη μας πουλάτε; Δεν ντρέπεστε να μιλάτε για ταπείνωση ή για ευσπλαχνία; Νομίζετε πως ο δρόμος που ακολουθείτε οδηγεί στο Θεό; Νομίζετε; Και επαίρεστε και αυτοδιαφημίζεστε (με επιστολή σας στις εφημερίδες) ότι έχετε, ως Μοναστήρι, προσφέρει πολλά στον κόσμο. Βοηθήστε και τώρα τον κόσμο, σώστε τον από τον καρκίνο. Μπορείτε! Αλλά μη ζητάτε "ακριβά" ανταλλάγματα, μη ζητάτε λεφτά. Ας ζητούσατε πίστη, ας δίνατε το καλό παράδειγμα.

Είναι τραγικό ότι πιο πολύ κινδυνεύουμε εμείς τα παιδιά από το δηλητηριασμένο νερό που πίνουμε. Είναι τραγικό το πόσο τυφλοί είστε. Επιτέλους, λυπήσου εμάς τα παιδιά, Ηγουμένη! Και σκέψου ότι το υπόγειο νερό δεν είναι ιδιοκτησία σου. Δεν έχεις δικαίωμα να το σφετερίζεσαι και να το πουλάς. Το νερό είναι άγιο δώρο του Θεού μας στον κάθε άνθρωπο και στο κάθε ζωάκι και φυτό. Μπορείς εσύ να ξεδιψάς με καθαρό νερό, όταν ξέρεις ότι τόσοι άνθρωποι, τόσα παιδιά στα σχολεία, πίνουν δηλητηριασμένο νερό, νερό καρκινόγο; Μπορείς και το αντέχεις; Αντέχεις να μετράς την ευλογία του Θεού με λεφτά και να τρέχεις στα δικαστήρια για να μην επιτρέψεις στους ανθρώπους να πίνουν καθαρό κι αμόλυντο νερό; Τόση απληστία, Ηγουμένη του Μοναστηριού;

Η δικαίωση της Μονής στα δικαστήρια, με τη λήψη ασφαλιστικών - απαγορευτικών - μέτρων κατά της γεώτρησης και της άντλησης νερού από εκείνο το 1,5 στρέμμα (που δεν ξέρουμε γιατί και πώς της ανήκει), είναι καταδίκη. Καταδίκη της πνευματικότητας, καταδίκη της αγάπης και της αλήθειας, καταδίκη του Λόγου του Θεού. Συγχαρητήρια!
(Κερασία Πασσαλή)

ΚΑΙ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΗΝΥΣΗ! - ΕΓΡΑΨΕ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟ 3ο ΤΕΥΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΡΗΣΙΑΣ (Τεύχος 5, Άνοιξη 2001)
Το Σάββατο 13 Μαΐου 2000, η εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» βράβευσε την «Παρρησία» σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, όπου παρόντες ήταν οι Υπουργοί κ. Δημ. Ρέππας, κ. Πέτρος Ευθυμίου, κ. Τηλ. Χυτήρης, ο Αντιδήμαρχος Αθηναίων κ. Απέργης, δημοσιογράφοι της εφημερίδας, ο συγγραφέας-δημοσιογράφος Δημ. Παπαχρήστος κ.ά.
Το «Βραβείο Καλύτερου Ρεπορτάζ» στην «Παρρησία» εκλήθη -τιμής ένεκεν- να απονείμει ο Δήμαρχος Μεσσαπίων κ. Αντ. Μπαζώτης και το παρέλαβαν οι μαθήτριες Κερασία Πασσαλή (συντάκτρια του β' μέρους του δίπτυχου άρθρου «Καρκινογόνο νερό πίνουν τα παιδιά - Έλεος ηγουμένη!») και Βάσια Καλαβρή (Πρόεδρος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού).
Ο Υπουργός Παιδείας, κ. Πέτρος Ευθυμίου, απευθύνοντας χαιρετισμό, χαρακτήρισε «τρομερό το ρεπορτάζ» για το καρκινογόνο νερό των Ψαχνών και συνεχάρη την «Παρρησία», υπογραμμίζοντας ότι κατ' αυτόν τον τρόπο πρέπει να δρουν οι μαθητές, χρησιμοποιώντας τις γνώσεις του σχολείου ως εργαλείο κοινωνικής παρέμβασης.
Στην Τελετή Βράβευσης το περιοδικό μας εκπροσωπήθηκε από το Συντονιστή καθηγητή κ. Δημ. Μπαρσάκη και τις μαθήτριες: Β. Καλαβρή, Κ. Πασσαλή, Κ. Παπαναστασίου, Χ. Καλαβρή, Κ. Καναρά, Χ. Ντούμα και Σ. Κεραμιδά.

Τη Δευτέρα 15 Μαΐου 2000, η Οσιωτάτη Μαριάμ (κατά κόσμον Μαριάννα Σκορδά), ηγουμένη της Μονής Μακρυμάλλης, έσπευσε να μηνύσει το Συντονιστή της έκδοσης της «Παρρησίας», κ. Δημ. Μπαρσάκη, για «διασπορά ψευδών ειδήσεων και συκοφαντική δυσφήμιση δια του τύπου». Εθίγη η αγία ηγουμένη από το ρεπορτάζ για το ακατάλληλο νερό που πίνουμε 10.000 άνθρωποι στα Ψαχνά και την Καστέλλα, εθίγη γιατί υποστηρίξαμε ευθέως ότι το ζήτημα είναι πρωτίστως ηθικό και φέρει τεράστια ευθύνη η ίδια, ως άνθρωπος και, κυρίως, ως ηγουμένη μιας χριστιανικής Μονής, όταν επιμένει να το αντιμετωπίζει λογιστικά και νομικίστικα. Κατ' ουσίαν, με τη μήνυσή της, θέλησε να πλήξει το δικαίωμά μας να έχουμε άποψη, θέλησε να πλήξει την ελευθερία του τύπου, αλλά τα επιχειρήματά της είναι επιεικώς ευτράπελα έως άθλια, όσο κι αν πάσχισε η μάρτυράς της κ. Φωτεινή Μπούρα, με όπλο την εμπάθεια και το φανατισμό της, να «σκηνοθετήσει» καταστάσεις, από τις αρχές Μαρτίου ήδη!
Χάρη σ' αυτή τη μήνυση, η τοπική κοινωνία προβληματίστηκε πλέον λίγο βαθύτερα. Έγιναν και σημαντικές αποκαλύψεις μέσω του τύπου. Αξιοσημείωτο μάλιστα είναι ότι ο Μητροπολίτης αναγκάσθηκε επανειλημμένα να υπενθυμίσει με επιστολή του στην ηγουμένη το χρέος της. Είναι, επίσης, γνωστό ότι η Μητρόπολη Χαλκίδας δεν έδωσε ποτέ την έγκρισή της, ως Προϊσταμένη αρχή, για την υποβολή της μήνυσης.

ΑΒΑΣΙΜΗ ΜΗΝΥΣΗ, ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ ΕΦΕΣΗ (Τεύχος 7, Άνοιξη 2002)
Είναι άγνωστος ο αριθμός των μηνύσεων που έχει καταθέσει η ηγουμένη της Μονής Μακρυμάλλης εναντίον κατοίκων των γειτονικών χωριών, για «παράνομη ξύλευση» του δάσους της. Όμως, συγκλονιστικά στοιχεία για την τακτική της έχουν δημοσιευθεί σε καλή «ΕΥΒΟΪΚΗ» εφημερίδα, με επώνυμες καταγγελίες! Δουλειά άλλων να ελέγξουν τα στοιχεία...
Ως γνωστόν, είχε υποβάλει μήνυση και εναντίον του συντονιστή καθηγητή του περιοδικού μας, η οποία απορρίφθηκε προανακριτικά και δεν εκδικάσθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο. Η κατηγορία ήταν «διασπορά ψευδών ειδήσεων και συκοφαντική δυσφήμιση δια του τύπου» και αφορούσε δημοσίευμα της «Παρρησίας» (τ. 3, Άνοιξη 2000), σχετικά με τη διαμάχη για το νερό της «Καταβόθρας» και τη στάση της ηγουμένης Μαριάμ.

Το «Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Χαλκίδας» αποφάνθηκε πέρσι ότι δεν υπήρξε καμιά αξιόποινη πράξη και δεν υπήρχε λόγος δικαστικής δίωξης. Αλλά η ηγουμένη Μαριάμ δεν έχασε και πάλι καιρό και άσκησε έφεση εναντίον του απαλλακτικού βουλεύματος.
Έτσι, χρειάστηκε να ασχοληθεί και το Εφετείο με το θέμα, για να εκδοθεί από την ανώτερη δικαστική αρχή και νέο απαλλακτικό βούλευμα για τον κ. Μπαρσάκη, κηρύσσοντας την έφεση απαράδεκτη.

ΕΦΗΜ. "ΤΑ ΝΕΑ": Οι μαθητές αγωνίστηκαν με παρρησία και ξεδίψασαν 15.000 ανθρώπους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΦΗΜ. "ΤΑ ΝΕΑ".

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΚΕΠΗ ΜΕ ΑΓΑΠΗ

Πραγματοποιήσαμε την Παρασκευή 10 Απριλίου τη φετινή εκδρομή μας στα Κατούνια της Λίμνης, όπου επισκεφτήκαμε την κ. Διονυσία Χάρβεϋ-Σέρραρντ και θαυμάσαμε τις υπέροχες αγιογραφίες του Aidan Hart στο εκκλησάκι της Αγίας Σκέπης, που έχτισε ο Φίλιππος Σέρραρντ το 1995.

*Για το αγιογραφικό έργο του Aidan Hart στην Αγία Σκέπη, δείτε και σχετικό άρθρο στις Συνθέσεις Πολιτισμού.

Συμμετείχαμε 46 παιδιά του περιοδικού μας από τις τρεις τάξεις του σχολείου μας, με τη συνοδεία του συντονιστή καθηγητή και τριών καθηγητριών μας. Ήταν μια εμπειρία αλησμόνητη, δεν περιγράφεται με λόγια!

ΒΓΕΣ ΑΠ' ΤΗ ΣΙΩΠΗ!

Τη μοίρα μας δεν θα την πει κανένας.
Τη μοίρα του ήλιου θα την πούμ' εμείς.
(Οδυσσέας Ελύτης)

Η αφίσα των 9ων Πανευβοϊκών Μαθητικών Αγώνων Ποίησης, που διοργάνωσε η Παρρησία το 2003. Δείτε και το βιντεάκι, όπου προβάλλονται κάποιες χαρακτηριστικές στιγμές, ενώ ακούγεται το διαφημιστικό (ραδιοφωνικό) spot των 9ων Αγώνων, σε μουσική του Πέτρου Ταμπούρη. Εκφωνεί η μαθήτρια Ελένη Γροντή και ο μαθητής Σίμος Γκίκας.

ΜΗΝ ΠΝΙΓΕΣΑΙ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ!

ΣΩΣΕ ΤΟ ΜΕΣΑ ΣΟΥ

Η αφίσα των 10ων και τελευταίων Πανευβοϊκών Μαθητικών Αγώνων Ποίησης, που διοργάνωσε η Παρρησία το 2004. Δείτε και το βιντεάκι, όπου προβάλλονται κάποιες χαρακτηριστικές στιγμές, ενώ ακούγεται το διαφημιστικό (ραδιοφωνικό) spot των 10ων Αγώνων, σε μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου. Εκφωνούν οι μαθήτριες Κατερίνα Καραντάκη και Μαρία Μάγειρα...

ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ ΖΩΗΣ

ΓΡΑΦΕΙ Η ΚΙΚΗ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

Άκουγα τον Ρος Ντέιλι σήμερα στο διαδικτυακό κανάλι του Στέλιου Κούλογλου να μιλά για τους κυβερνώντες, τους διαχειριστές των χρημάτων μας δηλαδή, που επιδεικνύουν ιδιαίτερη φαντασία στην ανεύρεση δικαιολογιών σχετικά με το γιατί δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί κάποιο αίτημα, χωρίς να είναι αντίστοιχα εφευρετικοί στη διατύπωση θετικών προτάσεων. Ο Ρος Ντέιλι, λοιπόν, αναγκάζεται να κλείσει, για οικονομικούς λόγους, το μουσικό του εργαστήρι, που λειτουργεί στο χωριό Χουδέτσι του νομού Ηρακλείου Κρήτης και αποτελεί τόσο κέντρο άνθησης της παγκόσμιας παραδοσιακής μουσικής όσο και μοχλό ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής.

Η Κική Παπαναστασίου ( στη φωτό αριστερά) συμμετείχε στη Συντακτική ομάδα της Παρρησίας από το 1999 ως το 2001, όταν ήταν μαθήτρια του Λυκείου Ψαχνών, και σήμερα έχει σπουδάσει στη Νομική Σχολή και στο Τμήμα Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Φαίνεται πως σε τούτο τον τόπο το ζητούμενο για τους πολιτειακούς φορείς, άρα και το αντικείμενο της κρατικής επιβράβευσης, δεν είναι η εκ βαθέων δημιουργία, αλλά η τυπική, δίχως φαντασία διεκπεραίωση, η έκρηξη του αναμενόμενου, αυτού που μπορεί να ελέγχεται, ακόμα κι αν έχει το περιτύλιγμα του διαφορετικού. Το αυθεντικά διαφορετικό δεν γίνεται στόχος και σκοπός μας, όπως θα 'πρεπε, αλλά ενός άτυπου πολέμου, στα πλαίσια ενός πολιτικού παιχνιδιού που επιδιώκει την περιθωριοποίησή του. Κι αυτό γιατί είναι αποτέλεσμα μιας δημιουργικής διαδικασίας, συχνά κοπιώδους, που μπορεί με τη σειρά της να απελευθερώσει πολλές “επικίνδυνες” δημιουργικές δυνάμεις σε ένα ατελείωτο ντόμινο αλλαγών σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Αναφέρομαι σε δυνάμεις που χάνονται στα τρίσβαθα του είναι του καθενός μας, μέσα στο καταπιεστικό εξεταστικό κεντρικό σχολικό περιβάλλον αρχικά και στον ανταγωνιστικό χώρο της αγοράς εργασίας εν συνεχεία και που ανασύρονται στην επιφάνεια ακόμα και στο πιο δυσχερές περιβάλλον για όποιον καταφέρει να αφουγκραστεί τον εαυτό του. Δυνάμεις των οποίων το θάψιμο είναι πολιτική επιλογή προκειμένου να κυλήσει η ζωή σε ήδη στρωμένους δρόμους, τους οποίους μάλιστα οι πολλοί διαβαίνουν πεζοί! Στο στρωμένο δρόμο των διαγωνισμάτων, για παράδειγμα, ανά τρίμηνο ή τετράμηνο (και στο τέλος της χρονιάς βεβαίως απαραίτητα!), γιατί ο νόμος μας δεσμεύει να τηρήσουμε τις διαδικασίες. Τι μας δεσμεύει όμως και δεν συζητάμε για τη χρησιμότητά τους και δεν αφομοιώνουμε τη γνώση στο σχολείο πως ο νόμος είναι μια πολιτική επιλογή που τη στηρίζουν οι χ και οι ψ πολιτικές δυνάμεις, ενώ υπάρχουν κι άλλες που διατυπώνουν άλλες απόψεις, στα πλαίσια του δημοκρατικού διαλόγου; Που για να 'ναι διάλογος πρέπει όλοι να ακούγονται, άρα να αρθεί η πρωτοκαθεδρία του ενός βιβλίου που αποτελεί την “ύλη” των εξετάσεων...

Στο στρωμένο δρόμο της δουλειάς του εκπαιδευτικού, άλλο παράδειγμα, που αποκαμωμένος από μια ζωή με εξετάσεις, για να μπει στο πανεπιστήμιο, να τελειώσει το πανεπιστήμιο, να διοριστεί και να πάρει ευνοϊκή μετάθεση, χάνοντας τελικά κάθε ικμάδα προσωπικής δημιουργίας και προσφοράς, και αυτό που αντέχει πια να κάνει είναι... να βγάλει την ύλη! Και δεν είναι παρά ένας από τους πολλούς επαγγελματίες μ' αυτή την κατάληξη, την απώλεια του ερωτισμού του για την τέχνη του, τη δουλειά του.

Μας τα 'λεγε όσο ήμασταν ακόμη έφηβοι αυτά, ακριβώς αυτά, ο Νότης Μαυρουδής, και παραθέτω το ακριβές απόσπασμα από τη συνέντευξη που μας είχε δώσει για την Παρρησία: “-Θα πω ό,τι μου έλεγε ο πατέρας μου: γνώση, γνώση, γνώση! Ας έχουμε γνώση και βλέπουμε. Ας δούμε θέατρο, ας ακούσουμε μουσική και, κυρίως ας αναπτύξουμε τον ερωτισμό μας. Ο ερωτισμός δεν είναι κάτι που έχει να κάνει σώνει και καλά με τον έρωτα προς κάποιον άλλο. Έχει να κάνει με το πάθος για όλα τα πράγματα. Με ερωτισμό πρέπει να συμπεριφερόμαστε και προς τη φύση και προς την ποίηση, προς ό,τι μας περιβάλλει, ό,τι κι αν είναι αυτό.”

Μας τα 'λεγε και μας έφερνε σε επαφή με τον πνευματικό εαυτό μας, μα δεν ήταν η επίσημη σχολική διαδικασία αυτή που μας έφερε σε επαφή μαζί του, αλλά μία εξωσχολική θα την πω δραστηριότητα, χωρίς βαθμοθηρικά κίνητρα, που όλη στηρίχθηκε σε έναν άνθρωπο που το λέει η καρδιά του, στον Δημήτρη Μπαρσάκη. Την ψυχή του περιοδικού και καθοδηγητή μας. Ενός ανθρώπου που στέκεται με ουσιαστικό τρόπο δίπλα στους μαθητές και στους συμπολίτες του: τους πρώτους ήσυχα και διακριτικά τους βοηθά ώστε ν' ανθίσει μέσα τους ο σπόρος της αμφιβολίας και στους δεύτερους με τη δημόσια δράση του υποδεικνύει έναν άλλο δρόμο που όλοι μαζί μπορούν να τον διδάξουν στα παιδιά τους. Οι δικαστικές του περιπέτειες βέβαια με αντίδικο τη Μονή Μακρυμάλλης για το ζήτημα της υδροδότησης της περιοχής των Ψαχνών υπενθυμίζουν σε όλους μας πως ο δρόμος αυτός γίνεται ακόμα πιο κακοτράχαλος για όσους αγωνίζονται...αλλά και ότι στο τέλος έρχεται η δικαίωση (σε κάθε περίπτωση η προσωπική, που κατ' εμέ είναι και η απολαυστικότερη όλων!).

Αυτό που μένει συνεπώς στον καθένα είναι να συλλογιστεί και να επιλέξει σε ποιό σκοπό θ' αφιερώσει τη ζωή του, πώς θα τη ζήσει: ως ένας υπάκουος σκύλος που θα κουνά την ουρά του για ένα κόκαλο και στην καλύτερη περίπτωση για το αμάξι του απόλυτου βολέματος ή με την αξιοπρέπεια αυτού που δεν καταδέχεται τίποτα λιγότερο απ' αυτό που του αξίζει, με το βλέμμα στο δάσος κι όχι στο δέντρο του μικρόκοσμού του;

Στη γη περπάτησαν και οι δύο “τύποι” ανθρώπων, και οι δύο ακραίες περιπτώσεις αυτών, αυτοί που σκότωσαν για το κόκαλο, αλλά και εκείνοι που επέλεξαν να δώσουν τη ζωή τους για το συλλογικό καλό! Κι εμείς, που βαδίζουμε τώρα, επιλέγουμε διαρκώς, μόνο που καθώς το μέλλον μας λιγοστεύει με την κάθε μέρα που περνά, λιγοστεύουν για τον καθένα μας ΚΑΙ τα ελαφρυντικά... Και το μεγαλύτερο στοίχημα της ζωής είναι, πιστεύω, να μπορούμε να αντέχουμε τον εαυτό μας μεγαλώνοντας και το μεγαλύτερο επίτευγμα να πεθάνουμε συμφιλιωμένοι μαζί του...

Αθήνα, 18 Μαρτίου 2009
Κική Παπαναστασίου

ΥΓ: Με την παράκληση να μη λογοκριθώ, ίσως, για τα παραπάνω... καλά λόγια, ούτε εγώ προσωπικά ούτε και όσοι άτυπα εκπροσωπούνται - είμαι σίγουρη πως υπάρχουν σκορπισμένοι στην Εύβοια και όχι μόνο.
.

ΣΤΟ ΙΕΡΟ ΤΟΥ ΑΜΦΙΑΡΑΟΥ

Συνεργάστηκαν οι μαθητές: Βασίλης Γκουζίνης, Ιωάννα Κουλιάκη και Αγγελική Μαλάγα.

Πνευματικά δικαιώματα κειμένου και εικόνων: Μαθητικό Περιοδικό "Παρρησία".

Το ιερό του Αμφιαράου, γνωστό ως Αμφιαράειον ή Αμφιάρειο, βρίσκεται στην περιοχή του Ωρωπού, κοντά στο χωριό Κάλαμος. Ο Αμφιάραος, κατά τη μυθολογία, ήταν ήρωας και μάντης απ' το Άργος. Χάρη στις μαντικές του ικανότητες, γνώριζε ότι αν έπαιρνε μέρος στην εκστρατεία κατά της Θήβας, που είχε οργανώσει ο Άδραστος, θα σκοτωνόταν, γι' αυτό και αρνήθηκε να πάει. Όμως, παρασύρθηκε απ' τη γυναίκα του και τελικά ακολούθησε κι αυτός τους άλλους αρχηγούς σ' αυτή την εκστρατεία. Κατά τη μάχη που δόθηκε εκεί και ενώ κινδύνευε να συλληφθεί, επενέβη ο Δίας, που άνοιξε ξαφνικά τη γη και ο ήρωας καταποντίστηκε μαζί με το άρμα του. Προς τιμήν του Αμφιαράου, ιδρύθηκαν πολλά ιερά, απ' τα οποία το σπουδαιότερο ήταν στον Ωρωπό, που αναδείχθηκε σε μεγάλο θεραπευτικό κέντρο της αρχαιότητας. Το Αμφιαράειον του Ωρωπού ιδρύθηκε στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. και είναι χτισμένο σε μια μικρή κοιλάδα, που τη διασχίζει ένα ποταμάκι (Χαράδρα το ονόμαζαν οι αρχαίοι). Υπήρχε εκεί και μια πηγή θεωρούμενη ιερή, απ' την οποία και σήμερα αναβλύζει νερό.

Το Αμφιαράειον αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα Ιερά της αρχαιότητας, αλλά ως αρχαιολογικός χώρος σήμερα δεν έχει τύχει ιδιαίτερης κρατικής φροντίδας.

.

Όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας (1.34.2.), ο Αμφιάραος θεωρήθηκε θεός πρώτα στον Ωρωπό και ακολούθως στην υπόλοιπη Ελλάδα. Λέγεται μάλιστα ότι το ιερό του ιδρύθηκε στον τόπο όπου είχε ανοίξει τη γη ο Δίας και τον κατάπιε. Αναφέρει, επίσης, ο Παυσανίας (1.34.3.) ότι στο Αμφιαράειον του Ωρωπού υπήρχε άγαλμα του ήρωα-θεού από λευκό λίθο και ένας μεγάλος βωμός, που διακρινόταν σε πέντε μέρη. Το πρώτο μέρος ήταν αφιερωμένο στον Ηρακλή, τον Δία και τον Παίωνα Απόλλωνα, το δεύτερο σε ήρωες, το τρίτο στην Εστία, τον Ερμή, τον Αμφιάραο και τα παιδιά του Αμφίλοχου, το τέταρτο στην Αφροδίτη, την Πανάκεια, την Ιασώ, την Υγεία και την Παιωνία Αθηνά και, τέλος, το πέμπτο ήταν αφιερωμένο στις Νύμφες, τον Πάνα και τους ποταμούς Αχελώο και Κηφισό. Παρακάτω, ο Παυσανίας αναφέρει (1.34.4.) ότι πλησίον του ναού υπήρχε η ιερή πηγή του Αμφιαράου, όπου, μετά την ίαση μιας αρρώστιας, έριχναν χρυσά και αργυρά νομίσματα. Από τον ίδιο μαθαίνουμε ακόμη ότι οι μάντεις του ιερού δεν ήταν χρησμολόγοι, αλλά ερμήνευαν τα όνειρα, τους οιωνούς (τις πτήσεις των πουλιών) και τα σπλάχνα των ζώων που θυσιάζονταν. Κατά τον Παυσανία (1.34.5.), ο Αμφιάραος θεωρείτο θεός για τη μαντική των ονείρων. Οι πιστοί έκαναν θυσίες στο θεό και έπαιρναν το δέρμα απ' το γδαρμένο ζώο (κριάρι), το οποίο έστρωναν κάτω και κοιμούνταν επάνω σ' αυτό, περιμένοντας να έρθει το όνειρο απ' το θεό.

Η στοά, μήκους 110 μέτρων.

.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αντλούμε από το φυλλάδιο του Υπουργείου Πολιτισμού (Β΄ΕΠΚΑ), η είσοδος του Ιερού ήταν στους αρχαίους χρόνους από τα ανατολικά. Το πρώτο κτήριο που συναντούμε, αν πλησιάσουμε το Ιερό από τα ανατολικά, είναι ένα τετράγωνο του 4ου αι. π.Χ., που στους χριστιανικούς χρόνους μεταβλήθηκε σε θέρμες. Είναι πολύ πιθανόν ότι λουτρική εγκατάσταση ήταν και ο αρχικός προορισμός του.

Αμέσως μετά, βλέπουμε τη μεγάλη στοά, κτίσμα του 4ου αι. π.Χ., η οποία έχει μήκος 110 μ.. Χρησίμευε για τη διαμονή των επισκεπτών του ιερού και των ασθενών. Στα άκρα της, ανατολικό και δυτικό, υπήρχαν δύο δωμάτια εφοδιασμένα με θρανία και τράπεζες. Σ' αυτά τα δωμάτια γινόταν η εγκοίμηση όσων ζητούσαν χρησμό από τον Αμφιάραο, οι οποίοι μέσα στον ύπνο τους, σε όνειρο, δέχονταν τη συμβουλή του θεού ή ακόμη και τη θεραπεία. Σκηνή εγκοίμησης και θεραπείας εικονίζει το πολύ γνωστό ανάγλυφο που αφιέρωσε στον Αμφιάραο ο Αρχίνος από τον Ωρωπό τον 4ο αι. π.Χ.

Το θέατρο του Αμφιαραείου, με αναστηλωμένη την κιονοστοιχία του προσκηνίου.

.

Πίσω απ' τη στοά βρίσκεται το θέατρο του Αμφιαραείου. Το οικοδόμημα της σκηνής, με αναστηλωμένη την κιονοστοιχία του προσκηνίου, έφερε δύο επιγραφές, που χρονολογούνται στο 2ο αι. π.Χ.. Πέντε ανεξάρτητοι μαρμάρινοι θρόνοι, με φυτική ανάγλυφη διακόσμηση του 1ου αι. π.Χ., βρίσκονται μπροστά απ' την πρώτη γραμμή των καθισμάτων, κάτι που συναντάται σε ελάχιστα αρχαία θέατρα.

Τα βάθρα των αγαλμάτων, πλάι στον κεντρικό δρόμο του Ιερού.

.

Δυτικά της στοάς βρίσκεται η σειρά των βάθρων των αγαλμάτων, που πλαισίωναν το δρόμο που οδηγούσε στο ναό. Πάνω στα 25 βάθρα, που σώθηκαν στην αρχική τους θέση, βρίσκονται χαραγμένες γύρω στις 150 επιγραφές (αναθηματικές, επιγράμματα, αγωνιστικοί κατάλογοι και προξενικά ψηφίσματα). Στο τέλος της σειράς των βάθρων βρίσκεται ο ναός του Αμφιαράου, εξάστυλος δωρικού ρυθμού, που κτίστηκε τον 4ο αι. π.Χ.. Το νότιο μισό του παρασύρθηκε στους τελευταίους χρόνους της αρχαιότητας απ' το ποτάμι. Ανατολικά του ναού βρίσκεται ο μεγάλος βωμός του ιερού του 4ου αι. π.Χ.. Στη θεμελίωσή του βλέπουμε δύο μικρότερους και παλαιότερους βωμούς. Πολύ κοντά στο βωμό, νοτιότερα, βρίσκεται η ιερή πηγή. Πλάι στην ιερή πηγή βρίσκονται τα λουτρά, κατασκευασμένα τον 4ο αι. π.Χ..

Ο ναός του Αμφιαράου, στο δυτικό άκρο του Ιερού.

.

Βρεθήκαμε στο Αμφιαράειον μια γλυκιά ανοιξιάτικη μέρα κι ο χώρος του Ιερού, έτσι όπως τον αγκάλιαζε η φύση, μας δημιουργούσε μια βαθιά αίσθηση αρμονίας, ενώ έντονη ήταν και η αίσθηση της ιερότητας. Σε όλη την έκταση του ιερού είχαν ανθίσει ανεμώνες και η συνύπαρξή τους με τις αρχαιότητες έδινε μια άλλη, μοναδική διάσταση ομορφιάς, διαχρονικής και εφήμερης ταυτόχρονα.

Οι πέτρινοι θρόνοι του θεάτρου, με όμορφη ανάγλυφη διακόσμηση.

.

Προχωρήσαμε στον κεντρικό δρόμο του Ιερού, που πλαισιώνεται απ' τα βάθρα των αγαλμάτων και φτάσαμε στο θέατρο, το οποίο είναι αρκετά μεγάλο και έχει την ιδιαιτερότητα που προαναφέραμε σχετικά με τους πέτρινους θρόνους, οι οποίοι βρίσκονται μπροστά απ' την πρώτη σειρά των καθισμάτων, μέσα στο χώρο της ορχήστρας. Με τη φαντασία μας ταξιδέψαμε πολλούς αιώνες πίσω και παρακολουθήσαμε την παράσταση, ζώντας για λίγο την εμπειρία και το θρησκευτικό συναίσθημα των αρχαίων θεατών.

Η υδραυλική κλεψύδρα, ένα ρολόι ακριβείας με πολύπλοκο "μηχανισμό".

.

Περπατήσαμε στη στοά, περάσαμε το ποταμάκι και θαυμάσαμε την υδραυλική κλεψύδρα, που διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση μέχρι σήμερα. Πιο πέρα, στην αυλή ενός σύγχρονου κτίσματος, το οποίο χτίστηκε με σκοπό να γίνει μουσείο, εκτίθενται μέλη του θριγκού του ναού. Επίσης, εκεί είναι συγκεντρωμένα ανάγλυφα αφιερώματα προσκυνητών. Όπως γνωρίζουμε, όμως, κάποια σημαντικά ανάγλυφα έχουν μεταφερθεί σε άλλα μουσεία, όπως το περίφημο ανάγλυφο του Αρχίνου, που βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό, είναι ότι το συγκεκριμένο ανάγλυφο απεικονίζεται στο χαρτονόμισμα των δέκα χιλιάδων δραχμών.

Ένα από τα αναθηματικά ανάγλυφα του Αμφιαραείου.

.

Αφού επισκεφθήκαμε και τα λουτρά, το βωμό και το χώρο της ιερής πηγής, καταλήξαμε στο ναό του Αμφιαράου. Στο κέντρο του ναού βρίσκεται ένα τμήμα από το βραχίονα τεράστιου αγάλματος του θεού, που το ύψος του θα πρέπει να έφτανε τα 5 μέτρα.

Η Ιωάννα Κουλιάκη, ο Βασίλης Γκουζίνης και η Αγγελική Μαλάγα περιεργάζονται το τμήμα από το βραχίονα του πανύψηλου αγάλματος του Αμφιαράου.

.

Κατά την επίσκεψή μας στο Αμφιαράειον, είχαμε την τύχη να συναντήσουμε τον κ. Γιώργο Νικολάου, μηχανικό της Β΄ΕΠΚΑ (Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Πειραιώς). Απόλυτα καταρτισμένος και ευγενέστατος ο κ. Νικολάου, μας ξενάγησε στο χώρο και μας έδωσε παρά πολλές πληροφορίες για την ιστορία του ιερού, την αρχαιολογική έρευνα και τις ενέργειες σήμερα της Β΄ ΕΠΚΑ.

Ο μηχανικός της Εφορείας Αρχαιοτήτων, κ. Γιώργος Νικολάου, μας έδωσε πολύτιμες πληροφορίες για το χώρο.

.

Όσον αφορά στην προοπτική της καλύτερης αξιοποίησης και ανάδειξης του χώρου, ο κ. Νικολάου παρατηρεί ότι υπάρχει πρόβλημα με την απαλλοτρίωση. Αναλυτικότερα, μας είπε ότι έχουν ως σήμερα απαλλοτριωθεί 45 στρέμματα απ' το χώρο του ιερού και υπολείπονται άλλα περίπου 54 στρέμματα που πρέπει να προστεθούν στο χώρο. Η υπόθεση όμως αυτή εκκρεμεί επί 30 χρόνια. Η καθυστέρηση, κατά τον κ. Νικολάου, οφείλεται στο ότι το Αμφιαράειον δεν αντιμετωπίζει, προς το παρόν, άμεση απειλή από την πολεοδομική εξέλιξη και επέκταση των γύρω περιοχών και έτσι δίνεται προτεραιότητα στις αρχαιολογικές θέσεις που αντιμετωπίζουν αμεσότερο κίνδυνο.

Επιγραφή σε θρόνο ιερέως στο θέατρο του Αμφιαραείου.

.

Ένα άλλο ζήτημα που έθιξε ο μηχανικός της Β΄ ΕΠΚΑ, είναι το σχετικό με τις αναστηλώσεις. Αρκετά τμήματα του ιερού, τα οποία έφερε στο φως η αρχική ανασκαφή, κινδυνεύουν να καταρρεύσουν. Ο βωμός και οι βάσεις από τα μαρμάρινα αγάλματα είναι μετέωρες, οι ρωγμές και οι φθορές αυξάνονται και απαιτούνται έργα συντήρησης. Επίσης, το αναλημματικό τείχος είναι υπό κατάρρευση. Στο θέατρο, αν και είχε γίνει μια υποδειγματική μελέτη αναστήλωσης απ' τον κ. Στίκα (βοηθό του αρχαιολόγου Ορλάνδου), δεν έχει ακόμα αρχίσει η αναστήλωση και είναι άγνωστο πότε θα γίνει. Ο κ. Νικολάου, βεβαίως, αναγνωρίζει και την ανάγκη ύπαρξης ενός μουσείου στο χώρο, αλλά ακόμα καλύτερο θεωρεί τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου, που θα προσφέρεται για εκπαιδευτικές εκδρομές, με την κατάλληλη οργάνωση και υποδομή. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο χώρος του Αμφιαραείου ενδείκνυται για κάτι τέτοιο, γιατί παρουσιάζει πλήρη δομή αρχαίου ιερού, αντίστοιχη με των Δελφών, σε μικρότερη κλίμακα όμως.

Ανευ αμφιβολίας, το Αμφιαράειον είναι ένας απ' τους ωραιότερους και σημαντικότερους αρχαιολογικούς μας χώρους, κι όμως πολλοί αγνοούν ακόμα και την ύπαρξή του. Μάλιστα, ο κ. Νικολάου επεσήμανε ότι ούτε δημόσια συγκοινωνία υπάρχει πλέον προς το χώρο, αφού καταργήθηκε η γραμμή του ΚΤΕΛ από Κάλαμο προς Ωρωπό, που έκανε στάση στο Αμφιαράειον, γιατί δεν θεωρήθηκε οικονομικά συμφέρουσα. Πρέπει, όμως, η πολιτεία να φροντίσει γι' αυτό το θέμα και οι δήμαρχοι των δύο γειτονικών πόλεων, Καλάμου και Ωρωπού, να υλοποιήσουν τις προεκλογικές τους υποσχέσεις...

.

Ρωτήσαμε ακόμη τον κ. Νικολάου αν έχει να παρατηρήσει κάτι για την επισκεψιμότητα του χώρου, ίσως κάτι που του έχει κάνει εντύπωση. Μάθαμε, λοιπόν, ότι κάποιοι «επιτήδειοι» πηγαίνουν συχνά στο Αμφιαράειον, φέρνοντας μαζί τους αφελείς ανθρώπους που νομίζουν ότι με την επίσκεψή τους εκεί και την επίδραση κάποιας... μαγικής ενέργειας του χώρου, θα αντιμετωπίσουν τα προβλήματα υγείας τους και θα θεραπευθούν ως εκ θαύματος. Επίσης, μάθαμε ότι προσέρχονται στο χώρο και κάποιοι «αρχαιολάτρες», που αυτοαποκαλούνται και δωδεκαθεϊστές και κάνουν διάφορες τελετές και προσευχές, πράγματα που δεν είναι ούτε ευπρεπή ούτε λογικά. Αυτοί, μάλιστα, φερόμενοι σαν να είναι ο χώρος ιδιοκτησία τους, στην πραγματικότητα προσβάλλουν την ιερότητά του και την ιστορία του.

Λεπτομέρεια ανάγλυφης διακόσμησης σε έναν από τους θρόνους του θεάτρου.

.

Από την πλευρά μας, πάντως, θα θέλαμε να σταθούμε και στο θέμα της ονομασίας του ιερού, γιατί παρατηρήσαμε ότι άλλοι το ονομάζουν Αμφιάρειον και άλλοι Αμφιαράειον. Οι πινακίδες δε της αρχαιολογικής υπηρεσίας το γράφουν Αμφιάρειον. Κατά τη γνώμη μας και βάσει των αρχαίων μαρτυριών, θα έπρεπε να ονομάζεται Αμφιαράειον. Αμφιαράειον, άλλωστε, το ονομάζει ο αρχαίος γεωγράφος Στράβων (9.1.22 και 9.2.10), ενώ ο Παυσανίας το αναφέρει απλώς ως ιερό του Αμφιαράου. Βέβαια, ούτε και ετυμολογικά δικαιολογείται η απουσία του «α» από το θέμα της λέξης.

.

Ας ελπίσουμε ότι η πολιτεία θα ενδιαφερθεί περισσότερο για το όντως αδικημένο Ιερό του Αμφιαράου και η αρχαιολογική υπηρεσία, πέραν των άλλων, θα εξετάσει και το θέμα του ονόματος, έτσι ώστε να αναγράφεται σωστά στις πινακίδες της.

.

(Παρρησία, τεύχος 14, Μάιος 2007)